Voor een terras wordt als praktische richtlijn vaak ongeveer 1 cm afschot per meter aangehouden. Dat kleine hoogteverschil zorgt ervoor dat regenwater van de terrastegels afloopt, in plaats van op het oppervlak te blijven staan. Dat is ook belangrijk bij vorstbestendige tegels voor buiten.
Het rekenen is simpel: neem de lengte in de afwateringsrichting en vermenigvuldig die met het afschot per meter. Loopt het terras 4 meter af, dan kom je uit op ongeveer 4 cm hoogteverschil. Alleen rekenen is niet genoeg. Het afschot moet ook in de ondergrond worden aangebracht en tijdens het leggen van de terrastegels steeds worden gecontroleerd. Kies je voor leggen op dragers of in een zandbed? De werkwijze en waterafvoer verschillen en beïnvloeden het benodigde verval: Terrastegels op tegeldragers of zandbed.
Zo reken je het hoogteverschil per meter uit
Afschot bereken je altijd over de richting waarin het water moet wegstromen: van het hoge punt naar het lage punt.
| Onderdeel | Uitleg | Praktisch voorbeeld |
|---|---|---|
| Wat is afschot? | Een klein, bewust hoogteverschil in het terras, zodat regenwater niet op de tegels blijft staan maar weg kan lopen. | De zijde waar het water naartoe moet, ligt iets lager dan het beginpunt van het terras. |
| Richtlijn per meter | Voor veel terrassen kun je als vuistregel rekenen met circa 1 cm verval per meter. | 1 meter lengte in de afwateringsrichting vraagt ongeveer 1 cm hoogteverschil. |
| Formule | Lengte in de afwateringsrichting × afschot per meter. | 4 meter × 1 cm = 4 cm totaal verval. |
| Waarover meet je? | Je meet niet zomaar de langste zijde, maar alleen de afstand waarover het water echt moet aflopen. | Loopt het water 3 meter van gevel naar tuin, dan reken je met 3 meter. |
| Rekenvoorbeeld met tussenmaat | Ook bij halve meters of afwijkende maten gebruik je dezelfde berekening. | 5,5 meter × 1 cm = 5,5 cm hoogteverschil tussen hoog en laag. |
Zo bepaal je hoeveel je moet afgraven
Het berekende afschot is niet hetzelfde als de uitgraafdiepte. Afschot gaat alleen over het verval van hoog naar laag. Afgraven doe je voor de complete terrasopbouw: de ondergrond, eventuele fundering, het zandbed en de dikte van de terrastegels. Voor bestrating wordt vaak grofweg 15 tot 20 cm uitgegraven, maar dat is een bandbreedte en geen vaste maat. De juiste diepte hangt af van de ondergrond, de gekozen opbouw en de tegeldikte. Twijfel je over de juiste dikte? 3 cm of 2 cm keramische tuintegels?
Werk daarom van beneden naar boven. Eerst zorg je voor een stabiele basis, daarna voor een gelijkmatig opgebouwde laag waarin het afschot al zit. Een vlak ogend zandbed is niet genoeg als de onderlaag plaatselijk zacht of ongelijk is. Egaliseren en goed verdichten zijn belangrijk, omdat een berekend verval anders later kan wegzakken of kuilen kan vormen. Graaf dus niet alleen één rand lager uit, maar bouw de volledige ondergrond geleidelijk af in de juiste richting. Ook de voegbreedte speelt mee in hoe water tussen de tegels wordt afgevoerd. Lees de Uitleg voegbreedte terrastegels voor praktische richtlijnen.
Vergeet ook de kantopsluiting niet. Opsluitbanden of een andere stevige begrenzing helpen voorkomen dat terrastegels gaan schuiven en dat het afschot verloren gaat. Bij grote terrastegels of betonlook tuintegels hangt de exacte opbouw af van de totale laagdikte en de manier van verwerken. Vergelijk je nog verschillende terrastegels, let dan niet alleen op de uitstraling maar ook op formaat en dikte. Bij WDTegels kun je daarin laten meedenken en vooraf samples beoordelen. Wil je direct producten zien? Terrastegels bekijken.
Dit heb je nodig om het afschot uit te zetten
Voor het uitzetten van afschot heb je geen ingewikkelde meetapparatuur nodig. Met deze basis kun je nauwkeurig werken.
- Rolmaat: om de lengte in de afwateringsrichting te meten en het totale hoogteverschil uit te rekenen.
- Paaltjes met touw: om het hoge en lage punt vast te leggen en een strakke referentielijn te spannen.
- Waterpas: het belangrijkste controlemiddel. Gebruik die bij het uitzetten van de lijnen, het controleren van de ondergrond en tijdens het leggen van de terrastegels.
- Rechte lat of afreibalk: om te zien of het zandbed of de ondergrond gelijkmatig afloopt, zonder bulten of kuilen.
- Spade of schop: alleen nodig om grond weg te halen of aan te vullen, zodat de berekende helling ook echt in de basis komt.
- Hark of vergelijkbaar egalisatiegereedschap: om het zandbed vlak te trekken voordat je opnieuw met lat en waterpas controleert.
Werk niet op het oog. Juist de combinatie van touwlijn, rechte lat en vooral de waterpas voorkomt kleine meetfouten die later voor stilstaand water zorgen.
Zo zet je het afschot uit zonder meetfouten
Een goed uitgezet terras bespaart correctiewerk en verkleint de kans op plasvorming.
- Bepaal eerst de afwateringsrichting. Kies waar het water veilig weg moet kunnen lopen, bijvoorbeeld van de gevel of drempel af naar een lagere zijde of afvoerzone.
- Meet de lengte en reken het verval uit. Neem alleen de afstand van hoog naar laag en bereken daarop het totale hoogteverschil.
- Zet hoog en laag vast met paaltjes. Markeer beide punten duidelijk, zodat je niet gaandeweg de richting of maat verandert.
- Span een strakke touwlijn. Breng aan de lage zijde precies het berekende hoogteverschil aan en controleer de lijn met een waterpas.
- Controleer met rechte lat én waterpas. Zo zie je of de ondergrond overal gelijkmatig afloopt en voorkom je lokale kuilen, bulten of verzakkingen.
- Blijf controleren tijdens het leggen. Check iedere rij of na een paar terrastegels opnieuw. Corrigeer direct in het bed, want achteraf bijregelen is lastiger en minder netjes.
Werk stap voor stap. Kleine afwijkingen lijken tijdens het leggen soms onschuldig, maar vallen na de eerste regenbui direct op.
Verder plannen? Hoeveel tegels heb ik nodig berekenen.
